Staw łokciowy

staw_lokciowy
Staw łokciowy jest stawem złożonym zarówno pod względem budowy i funkcji.
Składa się z trzech stawów anatomicznie złączonych z sobą i objętych wspólną torebką.1.    Staw ramienno-łokciowy (articulatio humeroulnaris) – utworzony jest przez bloczek kości ramiennej (trochlea humeri), oraz wcięcie bloczkowe kości łokciowej (incisura trochlearis ulnae). Jest stawem jednoosiowym ? zawiasowym, w którym zachodzą ruchy zginania (flexio) i prostowania (extensio).
2.    Staw ramienno-promieniowy (articulatio humeroradialis) – utworzony jest przez główkę kości ramiennej (capitulum humeri) i dołek głowy kości promieniowej (fovea capitis radii). Jest stawem kulistym ? dwuosiowym, jego ruchomość jest ograniczona ze względu na połączenie z kością łokciową. Jako staw zawiasowo ? obrotowy pozwala na wykonanie ruchów zginania (flexio), prostowania (extensio) w płaszczyźnie strzałkowej i ruchów obrotowych (rotatio) w płaszczyźnie poprzecznej.
3.    Staw promieniowo-łokciowy bliższy (articulatio radioulnaris proximalis) – utworzony jest przez obwód stawowy głowy kości promieniowe (circumferentia articularis capitis radii) oraz wcięcie promieniowe kości łokciowej (incisura radialis ulnae). Wykonujemy w tym stawie ruchy odwracania (supinatio) i nawracania (pronatio), przy czym staw ten współdziała ze stawem promieniowo-łokciowym dalszym.Torebka stawowa
Błona włóknista na kości ramiennej przyczepia się na powierzchni tylnej nad dołem wyrostka łokciowego (fossa olecrani), na powierzchni przedniej nad dołem wyrostka dziobiastego (fossa coronoidea) i dołem promieniowym (fossa radialis), natomiast po stronie bocznej i przyśrodkowej przyczep przebiega poniżej obu nadkłykci. Na kości łokciowej przyczepia się wzdłuż brzegów wcięcia bloczkowego (incisura trochlearis) i wcięcia promieniowego (incisura radialis), pozostawiając szczyty wyrostków łokciowego i dziobiastego wewnątrz jamy stawowej. Na kości promieniowej przyczep biegnie wokół szyjki, w połowie jej długości. Błona maziowa przyczepia się do brzegów powierzchni stawowych i wyściela powierzchnie kości, dochodząc do miejsc przyczepów błony włóknistej, przechodząc na jej powierzchnię wewnętrzną. Przednia i tylna ściana torebki stawu łokciowego stanowią słabsze jej miejsca, podczas gdy ściany boczne są silnie wzmocnione przez więzadła biegnące po obu stronach bocznych torebki. Stanowią one ochronę przed zwichnięciem

Więzadła wzmacniające staw łokciowy:
1.    więzadło poboczne promieniowe (ligamentum collaterale radiale)
przyczepia się do nadkłykcia bocznego kości ramiennej, następnie dzieli się na dwa pasma, otaczające od przodu i od tyłu główkę kości promieniowej. Pasma te dochodzą do przedniego i tylnego brzegu wcięcia promieniowego kości łokciowej.
2.    więzadło poboczne łokciowe (ligamentum collaterale ulnare) przyczepia się do nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej i dochodzi do brzegu wcięcia bloczkowego kości łokciowej i do podstawy wyrostka dziobiastego kości łokciowej
3.    więzadło pierścieniowate kości promieniowej (ligamentum anulare radii) otacza głowę kości promieniowej biegnąc od przedniego do tylnego brzegu wcięcia promieniowego kości łokciowej

Urazy i kontuzje stawu łokciowego

Staw łokciowy obok stawu barkowego i nadgarstkowego odpowiada za ruchy ramion i tułowia w wielu dyscyplinach sportu. W wyniku przeciążenia tego stawu może dojść do podwichnięcia, zwichnięcia lub złamania. Urazy te wymagają wizyty u lekarza i specjalistycznego leczenia. Niekiedy mamy do czynienia ze stłuczeniem stawu łokciowego- jest to bolesny, ale mniej niebezpieczny uraz. Po kilku dniach odpoczynku, ustąpieniu bólu oraz opuchlizny staw wraca do sprawności.
Najgroźniejszą formą urazu są złamania w obrębie stawu łokciowego. Powstają zarówno w wyniku działania mechanizmów bezpośrednich (np. uderzenie), jak i pośrednich ( upadek na kończynę górną). Złamania mogą dotyczyć dalszej nasady kości ramiennej jak i bliższych nasad kości łokciowej i promieniowej. Leczenie polega na przywróceniu zborności powierzchni stawowych, niestety często wymaga to wykonania zabiegu operacyjnego. Rehabilitacja po operacji w przypadku tego stawu musi zostać wdrożona jak najszybciej. Pozwala to uniknąć przykurczów i ograniczenia sprawności stawu.
Zwichnięcia stawu łokciowego powstają z mechanizmu pośredniego lub rzadziej bezpośredniego, jak również mogą towarzyszyć niektórym złamaniom (np. złamanie Monteggia- złamanie w obrębie bliższego końca kości łokciowej z jednoczesnym zwichnięciem głowy kości promieniowe, złamanie Galleazziego ? złamanie trzonu kości promieniowej oraz zwichnięcie stawu promieniowo-łokciowego). Leczenia polega na nastawieniu zwichnięcia, a w przypadku uszkodzenia więzadeł z niestabilnością stawu łokciowego, zwichnięć powikłanych złamaniem, uszkodzeniu naczyń lub nerwów zachodzi konieczność interwencji chirurgicznej.
Należy zaznaczyć, że poważne kontuzje stawu łokciowego niosą z sobą ryzyko powikłań pourazowych. Najczęstszymi z nich są zaburzenia osi kończyny- łokieć koślawy lub szpotawy, przykurcze mięśniowe, uszkodzenia nerwu łokciowego, staw rzekomy.

Choroba zwyrodnieniowa stawu łokciowego
Choroba zwyrodnieniowa stawu łokciowego (arthrosis cubiti) polega na przedwczesnym zużyciu i zwyrodnieniu tkanek tworzących staw (chrząstki stawowej, warstwy podchrzęstnej kości, płynu stawowego, torebki stawowej, więzadeł i mięśni). W przebiegu choroby dochodzi do uszkodzenia chrząstki stawowej, przebudowy kości z tworzeniem wyrośli kostnych (tzw. osteofity), stwardnienia warstwy podchrzęstnej oraz do powstawania torbieli podchrzęstnych. Często dochodzi do zaburzenia funkcji błony maziowej (wewnętrznej warstwy torebki stawowej). Wyrosła kostno-chrzęstne w obrębie rowka nerwu łokciowego mogą powodować ucisk na nerw i niedowłady mięśni zginaczy nadgarstka i ręki.

„Łokieć golfisty” i „łokieć tenisisty”

Jedną z wielu przyczyn dolegliwości bólowych układu ruchu jest przeciążenie lub nadwyrężenie aparatu mięśniowo-więzadłowego, co w rezultacie doprowadza do utrzymywania się przez dłuższy czas zwiększonego napięcia spoczynkowego mięśni. To z kolei jest przyczyną powstania stanu zapalnego, między innymi w okolicach ich przyczepów.
Klasycznymi tego przykładami są tzw. „łokieć tenisisty” i „łokieć golfisty”.

1.    Łokieć golfisty – (epicondylis radii, Medial Epicondylitis)
Zapalenie nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej
Zespół ten związany jest najczęściej z uszkodzeniem przyczepów mięśnia nawrotnego obłego, mięśnia zginacza promieniowego nadgarstka, mięśnia zginacza łokciowego nadgarstka.
Mięśnie te są szczególnie narażone na przeciążenia przy czynnościach związanych z wykonywaniem zgięcia nadgarstka i łokcia z dodatkowym ruchem pronacji przedramienia. Ból odczuwany jest wyraźnie na wewnętrznej powierzchni stawu łokciowego i nie promieniuje daleko, rzadko wykracza poza łokciową część przedramienia.
Te zaburzenia występują często u osób grających w golfa, w baseball, ale także wtedy, gdy wyżej wymienione mięśnie są nadmiernie przez dłuższy okres obciążane.

Leczenie

  • stosowanie stabilizatorów
  • ćwiczenia ipsilateralne dla prostowników mięśni przedramienia
  • miejscowe podawanie sterydów
  • metoda Cyriax – masaż poprzeczny
  • metoda Mulligana
  • kinesiotaping
  • masaż sportowy

2.    Łokieć tenisisty (lateral epicondylitis)
Zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej
Na nadkłykciu bocznym znajdują się przyczepy mięśni, które zawiadują pracą nadgarstka (jego prostowaniem). Najczęstszym powodem zmian zapalnych w ścięgnie może być nagły uraz lub wielokrotne, monotypowe ruchy przeciążeniowe przedramienia, które wywołują mikropęknięcia włókien ścięgna, prowadząc do jego przekrwienia, co w rezultacie wywołuje ból. Ból zwykle występuje i nasila się podczas prostowania łokcia oraz nadgarstka, może promieniować do tylnej części przedramienia, nadgarstka i grzbietowej powierzchni ręki. Często występują dodatkowo nagłe paraliżujące kłucia.
Dolegliwości te występują u tenisistów podczas silnych uderzeń grzbietem ręki, podczas czynności wymagających długiego utrzymywania nadgarstka w wyproście z licznymi ruchami palców (np. długotrwałe pisanie na klawiaturze lub wielogodzinna gra na pianinie) lub bezpośrednio podczas silnego uderzenia w boczną okolicę łokcia np. w czasie wysiłku fizycznego.

Leczenie :

  • stosowanie stabilizatorów
  • ćwiczenia mięśni przedramienia
  • miejscowe podawanie sterydów
  • metoda Cyriax – masaż poprzeczny
  • metoda Mulligana
  • kinesiotaping
  • masaż sportowy

Leczenie operacyjne
Zabieg Hohman’a – odcięcie przyczepu mięśnia prostownika o 1cm od nadkłykcia kości ramiennej
Zabieg Stucha – wycięcie w bloku przyczepu mięśni i okostnej powierzchownej warstwy istoty korowej.

Zapobieganie

  • Ochraniacz łokcia lub zwykła opaska elastyczna (rozproszenie naprężeń).
  • Korekta nieprawidłowej techniki uderzenia rakietą i unikanie ruchów wywołujących ból
19 listopada 2014

Facebook

Get the Facebook Likebox Slider Pro for WordPress